Analizde gerekli görünen bir gübre, istediğimiz ürünle aynı tanka konamayabilir. Bu yüzden gübreler dört ayrı tanktan verilir: AS ve MAP, organik ürünler, kalsiyum-bor ve mikro elementler, bir de suyun pH’ını ayarlayan asit. ROOTLINQ analizle başlayan planı ağacın gelişim evresine göre ay ay izler.
Plan ile uygulanan yan yana tutulur. Ziraat mühendisi planı hazırlar ve her uygulamayı onaylar; gübre sulamanın ortasında verilir, kullanılan miktar ağacın karnesine ve depo stokuna işlenir.
Bitki besleme katmanı (geliştiriliyor): sezon planı, dört tank uyumluluğu, asitle pH ayarı ve depo stoku.
Bir fertigasyon hatasının sonucu yalnızca yanlış besleme değildir; uygunsuz karışım tankta tortu bırakır ve damlatıcıları tıkar. Aşağıdaki gösterimde ürünleri dört tanka dağıtabilir, hangi çiftlerin aynı tankta çöktüğünü ya da tehlikeli olduğunu görebilirsiniz; “Bahçedeki düzen” dört tanklı hazırlığı gösterir.
Aynı derişik tankta birlikte çözündürülebilen ürünler: amonyum sülfat, MAP ve potasyum sülfat Tank 1’de; kalsiyum-bor ile çinko şelat Tank 3’te.
Derişik hâlde çöken ya da tepkimeye giren çiftler: kalsiyum ile sülfat ya da fosfat, organik ürün ile asit ya da kalsiyum. Ayrı tanklardan verilir, ancak seyreltik suda buluşur.
Formülasyonu, şelat yapısı ya da suyun pH’ı nedeniyle üretici etiketi ve teknik bilgiyle doğrulanması gereken özel karışımlar. Örneğin hümik asit ile mikro elementler.
Hangi asidin kullanılacağı ağacın dönemine göre seçilir. Asitle birlikte suya azot ya da fosfor da karışır; bu miktar ayrıca hesaplanıp aylık besleme planına sayılır.
Fosfor ayı başlar, azot henüz verilmez.
Azot ayları; asitle gelen azot plana sayılır.
Azot kesilir; asit yalnız pH için ve az verilir.
Hasat dönemi.
Hat temizliği, ardından yıkama ve boşaltma.
Sulama suyunda bikarbonat yüksekse damlatıcıda kireç birikir, fosfor ve mikro elementler toprakta tutulur. Asit gübreli suyun pH’ını 6,0–6,5’e indirir. Miktar bikarbonattan hesaplanır: 300 mg/L bikarbonatlı suda her metreküpe yaklaşık 0,18 L nitrik asit gider.
Hasattan sonra hatlara nitrik asit verilerek suyun pH’ı 2–3’e indirilir ve bir süre bekletilir; damlatıcıdaki kireç ve tortu çözülür. Ardından hat bol suyla yıkanır ve kış için boşaltılır. Oran ve bekleme süresi damlatıcı üreticisinin talimatına göre ayarlanır.
İyi bir fertigasyon (sulama suyuyla gübreleme) planı aynı anda birkaç soruya cevap verir: Ağacın ihtiyacı ne, bu ihtiyaç hangi evrede karşılanmalı, hangi gübreler aynı tankta hazırlanabilir, su kalitesi uygulamayı nasıl etkiliyor ve depoda ne kaldı? Amaç bu cevapların dağınık dosyalarda ve hafızada kalmamasıdır.
Bütün gübreler tek tankta karıştırılmaz. Tank 1’de amonyum sülfat ve MAP gibi sülfatlı ve fosfatlı ürünler, Tank 2’de hümik asit ve yosun gibi organik ürünler, Tank 3’te kalsiyum-bor ve mikro elementler, Tank 4’te asit durur. Her tank sulama suyuna kendi pompasıyla verilir; tank sayısı bahçenin altyapısına göre değişebilir.
Kalsiyumlu ürün sülfatlı ya da fosfatlı gübreyle aynı derişik tankta buluşursa alçı ya da kalsiyum fosfat çöker ve damlatıcıyı tıkar. Hümik asit derişik asitte ya da kalsiyumla çöker; nitrik asit organik maddeyle tehlikeli tepkime verir. Karışım ve uygulama sırası önceden kontrol edilir, ürün etiketi ayrıca dikkate alınır.
Depodaki gübreler miktar ve birim fiyatlarıyla kayda geçer. Bir uygulama onaylandığında kullanılan miktar stoktan düşer; sezon sonuna yetmeyecek ürün için uyarı gider. Böylece sezon sonunda yalnızca ne alındığı değil, hangi üründen ne kadarının hangi parselde kullanıldığı da görülür.
Cevizin besin ihtiyacı sezon boyunca değişir: sürgün büyümesinde azot, iç dolumunda potasyum öne çıkar. Plan gelişim evresi, ağaç yaşı, analizler ve önceki uygulamalardan hazırlanır. Asit de döneme göre seçilir: azot aylarında nitrik, azot verilmeyen aylarda fosforik; asitle gelen besin plana sayılır.
Sezon başında iyi bir gübreleme programı hazırlanabilir; ama sahada ürün değişebilir, uygulama gecikebilir, hava yüzünden sulama kayabilir ya da ürün stokta kalmayabilir. Bu yüzden iki ayrı kayıt tutulur ve sezon sonundaki değerlendirmede ikisi yan yana okunur:
Analiz sonuçlarına, ağaç yaşına ve gelişim evresine göre sezon başında ya da dönem öncesinde ne verilmesi düşünülmüştü?
Sahada hangi tarihte, hangi vanada, hangi ürünle ve gerçekte kaç kilogram gübre verildi; çiftçi uygulamayı onayladı mı?
İyi bir besleme planı yalnızca laboratuvar sonucundan bir miktar çıkarmak değildir; planın sahada uygulanabilir olması gerekir. İhtiyaç, ürün seçimi, tank planı, uygulama, kayıt, stok ve bir sonraki analiz birbirine bağlandığında sezonlar karşılaştırılabilir hâle gelir.
Besleme kararının analizden uygulamaya, uygulamadan yeniden ölçüme kadar bütün geçmişi saklanır.
Toprak analizi başlangıç noktasını, gelişim evresi zamanlamayı, fertigasyon planı da ürünlerin sahada nasıl verileceğini gösterir. Analizden tanka kadar bütün süreç aynı kayıtta tutulduğunda, bir sonraki analiz geldiğinde neyin işe yaradığı görülebilir.
Önce temiz su hattı doldurur, sonra gübre tankları ve pH’ı ayarlayan asit birlikte verilir, en sonda temiz su hattı yıkar. Böylece gübre damlatıcıya eşit dağılır, hatta gübreli su kalmaz ve tıkanma riski azalır. Enjeksiyon süresi sulama süresine göre ayarlanır.